Beleşçi sorunu

Euro bölgesi ile ilgili beklentilerimi paylaşayım.

Merkel’in, Lizbon Anlaşması’nda bazı değişiklikler yapmak için girişimlerde bulunacağı haberleri geliyor.

Merkel, önceki Alman başbakanlarına nazaran daha ‘bağımsız’ görünse de, Avrupa projesine hala bağlı. Fakat; Euro bölgesinin varlığını sürdürebilmesi için tek yol, daha büyük bir mali entegrasyona gitmek. O da bunun farkında.

Geçen hafta İtalya 10 yıllık faiz %7.7’ye yükseldiğinde; ‘Müdahalenin eli kulağında, pozisyonlarınızı alın’ uyarısı yapmıştım. AMB devreye girdi. Faizler düştü. Likidite hamlesi kısa dönem için işe yaradı. Faiz %6.6’ya geriledi. Hollanda ve Almanya’nın bütçe durumu çok iyi. Bu iki ülke, İtalya’ya pek güvenmiyor. AMB her defasında devreye girip İtalya’yı rahatlatacaksa; İtalya’nın reform yapmak, kemerleri sıkmak için fazla bir motivasyonu olmayabilir.

Buna ‘beleşçi sorunu’ da denilebilir. İrlanda ve Yunanistan’ı da gruba ekleyebiliriz. Almanya ve Hollanda’nın mali disiplinlerinin çevresinde amaçsızca dolaşabilirler. Euro, zayıf ve güvenilmez bir para birimi olarak görülebilir.

Bu durumda iki opsiyon var. Ya mali birliğe gidilecek, ya da Euro bölgesi birkaç yıl içinde dağılacak.

AMB’nin, ‘son kredi mercii’ olarak devreye girmesi gerekiyor. Geciktikçe, zarar büyüyor.

Bana ‘AB resesyona girer mi’ diye soruluyor. İkinci dip başladı bile. Borç krizi de sistemik bir hal aldı. Sistemdeki her ülke baskıyı hissedecek. AMB son kredi mercii olarak çalışmıyor.

Merkez bankasının son kredi mercii olmadığı bir sabit kur sistemi, mali birliğe sahip olmadıkça, iyice dengesizleşir.(sabit kur sistemi ifadesi ile, üye ülkelerin bağımsız bir para birimine sahip olmamasını kastediyorum)

AMB devreye girerse, İtalyan ve İspanyol tahvilleri alınır. Yatırımcılar bu yüksek getirileri niçin kaçırsınlar? Almamalarının tek nedeni; AMB’nin garantör olmaması. AMB desteğini açıklamaz, geçen haftaki gibi anlık tepkiler verirse, faizler gevşeyebilir. Fakat; orta-uzun dönemde yukarı yönlü baskı devam edebilir.

Merkel, ‘Euro’dan çıkmak, politik ve legal açıdan mümkün’ açıklamasını yaparak, bazı tartışmaları bitirdi. Piyasa; iflas etmenin, Euro’dan çıkmanın, rekabet avantajı kazanmak için eski paralara dönüşün mümkün olduğunu artık biliyor.

AB anayasası değiştirilerek, daha büyük bir mali entegrasyona gidilebilir. Değiştirilecek anayasada, Euro’dan çıkış konusunda açık maddeler konulabilir. Bu maddeler belirlendikten sonra, bütçe dengelerinde problem olan ülkeler Euro sisteminden çıkabilirler. Bu bir bakıma, ‘Biz seni yeni Euro sisteminde istemiyoruz’ anlamına gelir. Bedavacı ülkeler temizlenir.

Buna göre; ilk olarak AMB’nin müdahalesi gelebilir, sonrasında güçlü bir mali entegrasyona gidilebilir. Daha sonrasında, ‘Euro’dan çıkış mekanizması’ somut şekilde belirlenebilir.

Dün gece twitter’da; ‘Der Spiegel; Almanya’nın, Yunanistan’ın Euro’dan çıkışı ile ilgili simülasyonlar yaptığını yazıyor’ dedim.

Almanya’nın hazırlıklara başladığı görülüyor.

Ya mali birlik, ya da dağılma…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir