Bu politika iflas etti

Aslında bu konu ile ilgili bir yazı daha yazmak istemiyordum(en azından Bernanke’yi dinleyene kadar). Ancak konuyu yanlış analiz edenler oluyor.

Fed’in tahvil alım programlarının, ekonomik anlamda başarısız olduğu ortada. Politika iflas etti. Fed bu politikayı sürdürecekse, yenilikler gerekiyor.

Piyasaların oldukça komplike dinamik sistemler olduğunu anlamak lazım. Tek bir politika aracı, bu kompleks sistemleri kontrol edemez. Bu politika uygulansaydı daha iyi olurdu demek yanıltıcı olabilir. Fakat; eldeki makro verilere göre, ilk iki tahvil alım programının ekonomi üzerinde olumlu bir etkisinin olmadığı da ortada.

Bu para politikası devam edecekse, politikanın şansını biraz artırmak için, uzun vadeli tahvil faizine (10 yıl) bir hedef konulabilir. Fed çıkıp diyebilir ki; ’10 yıllık faiz hedefimiz %2.25; biz bu faizden bütün tahvilleri alacağız; bu faiz seviyesini koruyacağız’.

Bu politika aracı son dönemde tartışılıyor. Hatta; ilginç şekilde, bizde de bu konuyu irdeleyen yorumcular var. Bu noktayı vurguluyorum; çünkü bizdeki yorumcuların çoğu, Fed’in gerçek anlamda para bastığını zannediyor. Fed para basmaya devam edecek; Fed para bastıkça şöyle olur; ifadelerini kullanan bir yorumcu görürseniz, kanalı değiştirin. O yorumcu, mekanizmayı anlamıyordur.

Para politikası, büyüklük ile ilgili değildir. Fiyat ile ilgilidir. Paranın fiyatı da faizdir. Fed ilk iki programda, sadece miktarı belirledi. Programlar etkili olmadı.

10 yıllık faizde hedef koymanın, riskleri olmaz mı? Tabii ki olabilir. Böyle bir operasyon; ‘ABD borçlarını parasallaştırıyor; para basarak borçlarını azaltıyor’ şeklinde algılanabilir. Teknik olarak bu doğru bir ifade olmasa da; yanlış algının zararlı sonuçları olabilir. Özellikle de spekülatif yollardan.

İkinci tahvil alım programının büyüklüğü 600 milyar Dolar’dı. Program açıklandıktan sonra; ‘Fed para basıyor, borçlarını parasallaştırıyor’ yorumları yapıldı. Bugün Fed; ‘Belirlediğim faizden bütün tahvillerin alıcısıyım’ derse, piyasada nasıl bir algı oluşur? Spekülasyonun önü alınamayabilir. İkinci programdan sonra yapılan ‘ABD para basıyor’ algısı, bu sefer zirve yapar. İkinci programdan sonra borsalarda ve emtia fiyatlarında yaşanan spekülatif hareketler, devede kulak gibi kalır.

Bu para politikası istenen sonuçları vermedi. Faizlere tavan koymak daha etkili olabilir. Tabii bunun da bir garantisi yok. Bence vergileri tamamen ertelemek, bir sonuç verebilir.

Yarın Bernanke yeni bir tahvil alım programı açıklarsa, borsalarda yükselişler yaşanabilir. Yön yukarı olursa, tüketim çılgını Amerikalı önümüzdeki dönemde 401K’sında(emeklilik) artış görebilir. Biraz harcamaya başlar. Ekonomik veriler bir süre toparlanır. Sonra yine başa dönülür. 2009’daki ilk tahvil alım programından itibaren iki yıl geçti. İki programa rağmen; verilere göre, tüketici daha kötü durumda gözüküyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir