Çin’in çöküşü

Son günlerde piyasalarda yaşanan negatif havanın arkasında yatan nedenlerden birisi olarak Çin gösteriliyor. Altı ay önce ‘Çin ekonomisi yine lokomotif olur’ diyen yorumcular, aniden fikir değiştirdiler. Sert iniş konuşuluyor. Tartışmalar abartılı olmaya başladı.

Çin hükümetinin, ani bir yavaşlamaya karşı kullanabileceği fazla sayıda silah var.

Çin’in gayriresmi kredi piyasasının kontrolden çıktığı söyleniyor. Bu piyasanın büyüklüğü 4 trilyon yuan. Çin ekonomisinin büyüklüğü 40 trilyon yuanın üzerinde. Resmi kredi piyasası ve gölge bankacılık sisteminin(kaldıraç kullanılan) büyüklüğü ise 70 trilyon yuan civarında.

Gayriresmi kredi piyasasındaki büyüme ve bu piyasadaki yüksek faizler problem yaratabilir. Ancak; toplam harcamaları çok fazla etkilemez. Bankacılık sisteminde ve gölge bankacılık sistemindeki problemler daha ciddi.

Çin’de kumanda ekonomisi var. Merkezi yönetim ve buna bağlı yerel yönetimler. Merkezi yönetim, yerellere destek oluyor. Örneğin; yerel yönetimlerin üzerinde biriken krediler vardı. Merkezi yönetim, bu kredilerin tamamını bir çırpıda temizledi. Temizlenen rakam tam 500 milyar dolar.

Bu 500 milyar dolar, yorumcuların çökmesinden korktuğu gayriresmi kredi piyasasının büyüklüğü kadar.

Çin ekonomisinde sorunlar yok mu? Tabii ki var. Fakat kumanda ekonomisinde, negatif etkileri azaltmak için sıra dışı önlemler de alınır.

Çin ekonomisi aşırı borçlu. Merkezi yönetim değil. Hükümet, devasa bilançosunu kullanmaktan çekinmez. Çin’in mali kapasitesi küçük görülmesin.

Gayri resmi kredi piyasası nedeniyle Çin ekonomisinin sert iniş yapacağı kaygıları aşırıya kaçıyor. Bir iniş olursa, yumuşak olur.

Sabit yatırımlar zaten çok yüksek seviyelerde. Olası bir sert inişi engellemek için, bu yatırımların devam etmesi gerekiyor. Kredi genişlemesinin, parasal genişlemenin sürmesi lazım. Tabii bu genişlemenin sonucunda, son aylarda gevşeyen enflasyon tekrar tehlike yaratabilir.

Çin’in çöküşünü konuşmak için erken. En azından 2012’de.