Finansal Çoşkunluğun Üç Günlük Tarihi

ABD Hazine Bakanı’nın 1 trilyon dolarlık planı ile ilgili bir çok yazı okumuşsunuzdur. Sorunlu varlıkların temizlenmesinde, özel sektör’ün de aktif rol alacak olması, piyasaları çoşkunluğa itmişti. Çok basit bir örnekle, planın, sorunların temeline niçin inmediğini anlatmak istiyorum.

Sorunlu senetlere sahip bir ABD bankası olduğumu varsayalım. Bilanço’da 100 milyar dolarlık senet olsun. Bu senetleri, 85 cents fiyatı ile tutuyorum(1 doların %85’i). Piyasa, bu senetleri 35 cents fiyatından hesaplıyor. Piyasa fiyatından(35 cents) bu senetleri satarsam, büyük zarar ederim. Devletin bir şekilde yardımcı olacağını düşünerek, senetleri satmaz, bilançomda tutmaya devam ederim.

Basınımıza bakıyorum(işimiz gücümüz ABD oldu), herkes pek bir mutlu. Zannediyorlar ki, senetler temizlendikten sonra, ABD ekonomisi şaha kalkacak, bu da tüm dünyayı olumlu etkileyecek. Eski, balon günlerine tekrar döneceğiz. Bir kere anlaşılıyor ki, planı hiç kimse okumamış.

Plan diyor ki, sadece bankalar değil, sigorta şirketleri, bireysel yatırımcılar, yatırım fonları, emeklilik fonları, yabancı fonlar, hedge fonlar da bu senetlerin ihalesine katılıp, teklif verebilir. Banka kendi başına, veya yabancı bir fonla ortaklık yaparak bu ihaleye girebilir, kendi senetleri için fiyat teklifi yapabilir. Planın mevcut halinde, buna engel olacak bir şey görmedim. Kaldı ki, Merrill Lynch geçen sene bir hedge fon ile anlaşıp, benzer bir operasyon gerçekleştirmiş, bilançosundaki bazı senetleri fon aracılığıyla satın almıştı.

Örneğimize dönelim; bilançomda 85 cents olarak tuttuğum senetlere, 80 cents’lik bir teklif veririm. Hazine’nin planına göre, teklif verenler, toplam tutarın %5’ni ödeyecek. Kalan tutar, Hazine ve Fed tarafından karşılanacak.

Bankanın maksimum kaybı, teklif ettiği 80 cents’in %5’i olabilir. Yani, 100 milyar dolarlık senet vardı. 100 milyar doların % 80’i, 80 milyar dolar olur. Kayıp; maksimum 4 milyar dolar(80 milyar* 5%=4 milyar).

76 milyar dolarlık kayıp ise kime kalıyor; ABD’li vergi mükellefine. Bankaların, bilançolarında trilyonlarca dolarlık senet olduğunu düşünürsek, tokadı zaten yemiş vergi mükellefi nasıl ödeyecek bu paraları? Bizdeki şaşkınlar da, ABD’li tüketicinin toparlanacağını ve global ekonomiyi ayağa kaldıracağını düşünüyor.

İşte bu şekilde heyecanla karşılanan, ama belirsizliklerle dolu bir kurtarma planı. İşte size finansal çoşkunluğun üç günlük tarihi…

Finansal Çoşkunluğun Üç Günlük Tarihi” üzerine bir düşünce

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir