Fırtınanın Gözü

On gündür New York’tayım. Genel bir değerlendirme yapalım.

ABD yönetimi, toksik varlıkları bankaların bilançosundan temizlemek için bir plan açıklayarak, özel sektörü de plana ortak edeceğini söyledi. Plana göre, bir yatırımcı olarak para koyuyorsunuz, devlet sizin paranızı altı katına çıkartıyor. Parayı altı kat yükseltmenin, kaldıraç(leverage) olduğunu hepimiz biliyoruz. Krizin çıkış sebebi kaldıraç destekli aşırı borçlanma değil miydi? Peki nasıl bir çözüm bu? Bu planın, spekülasyonu teşvik etmekten başka bir amaca hizmet etmeyeceğini, bankaların bile kendi varlıklarını satın almak için bu spekülasyona ortak olabileceklerini, plan haftalar önce açıklandığında belirtmiştim. Bu planla ekonomi yönetimi spekülatörlere bedava para vermektedir. Spekülatörlerin parayı almakta tereddüt yaşayabileceklerini düşünüyorum. Sıkıntılı bir dönem olacaktır.

Az önce Obama’nın konuşmasını izliyordum. Bankaları, kredi vermeleri için teşvik edeceklerini söylüyordu(zorlamanın kibarcası). Bankaları kredi vermeleri için zorlamak, bankalara kredi standartlarını düşürmeleri için baskı yapmak demektir. Diğer bir ifadeyle; kolay kredi verdirerek bugün talebi artırıyorsunuz, ama bu, ileride geri dönmeyecek kredilerin artması anlamına geliyor. Ekonomide bu şekilde bir değiş-tokuş yapıyorsunuz. Bu ileride daha büyük sıkıntı anlamına geliyor.

Bu sitede teknik konulara pek yer vermiyorum. Ancak arada bir bahsetmek faydalı oluyor. Haftalardır yaşanan yükselişin, ayı piyasası rallisi olduğunu düşündüğümü biliyorsunuz. Bu ralli, bu krizde yaşanan dördüncü rallidir. Önceki üç rallide borsalar, sırasıyla %15, %20, %21 yükselip, düşmüşler. Bugünkü rallide borsalar %25 civarı yukarıdadır. Bir örnek vermek gerekirse, 2003 yılında, internet balonu patladıktan sonra yaşanan ralli kalıcı olmuştu. Ancak o dönemde, borç geri ödememe oranları(default rate) ve riskli şirketlerin faiz marjları düşüşe geçmişti. Bugün faiz marjları inanılmaz seviyelerde seyretmeye devam ediyor. Ayrıca iflasların ve buna bağlı olarak borç geri ödememe oranlarının, önümüzdeki dönemde rekor kırması bekleniyor.

Fırtınanın tam gözünde olduğumuzu, ve yükselişin kalıcı olduğunu düşünenlerin hayal kırıklığına uğrayacaklarını düşünüyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir