Gelmiş Geçmiş Bütün Döviz Krizlerinin Anası

Eğer devreye girilmezse, Lehman Brothers’tan sonra gördüğümüz sistemik krizin daha da kötüsü yaşanabilir. Bu kadar büyüğü tarihte yaşanmadı.

Dünkü yazımda Doğu Avrupa ekonomilerinin durumundan bahsetmiştim. Kısa vadeli 1.6 trilyon dolar borçları var. Bu rakamın 400 milyar dolarının, 2009’da ödenmesi ya da yeniden finanse edilmesi gerekiyor. Hepsine geçmiş olsun. Kredi piyasası, kepenkleri çoktan indirdi. Rusya bile, oligarklarının borcu olan 500 milyar doları finanse edemeyebilir. Rusya, 2009 bütçesini, petrol fiyatını 95 dolar düşünerek yapmış. Petrol fiyatı ise 35 dolar. Bütün bunlar yaşanırken biz hangi pozisyondayız? 196 milyar dolarlık özel sektör borcumuz için dua ediyoruz.

AB(başta Almanya ve Fransa) kılını kıpırdatmıyor. Bu ekonomilerin borçlarını ödemesi imkansızdır. İsveç, Avusturya, İtalya, İspanya, Yunan, Belçika bankaları krize girerse, Almanya ‘bana bir şey olmaz’ diye mi düşünüyor? Lehman Brothers battığında, kriz sistemik hale nasıl dönüştüyse, aynısı olacaktır. Yukarıda yazdığım borç rakamlarına, ne IMF’nin ne de başka bir kurumun bütçesi yeter. Almanya ve Fransa devreye girmelidir. Başka bir çözüm göremiyorum. Bu, ‘ABD paket açıklasın, bizi kurtarsın’ durumu da değildir.

İzlanda başbakanı, 2008 Ekim’de, Avrupa ülkelerinden borç para istemiş ve red yanıtı almıştı. Reddedildikten hemen sonra, umutsuz bir şekilde ‘Hepimiz balık tutmaya geri dönüyoruz’ açıklamasını yapmıştı. Yardım yapılsaydı, yaşanan kaos engellenebilirdi.

İzlanda kendi halinde küçük bir ülkeydi. Doğu Avrupa ülkeleri ise bütün Avrupa ile iş yapıyor. İhracat ilişkileri çok yüksek. İşin kötüsü, bu ülkeler ile birlikte biz de risk altındayız. Avrupa’nın işi çok zor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir