Helikopter Ben’den Rambo Ben’e

Bernanke, gerçekten piyasaları dağıttı. Dün akşamki toplantıya kadar, hemen herkes böyle bir hareket bekliyordu. Ancak hareketin büyüklüğü, bayağı aşırıya kaçtı.

Fed(ABD Merkez Bankası), 300 milyar dolarlık hazine, 1.25 trilyon dolarlık tut-sat, ve 200 milyar dolarlık şirket kağıdını(Fannie Mae, Freddie Mac) alacağını açıkladı. Bu agresif hareket, para tabanını 1.75 trilyon dolar genişletmek anlamına geliyor. Diğer bir deyişle, Fed para basıyor. Bu hamlenin iki amacı vardır; piyasa faizlerini aşağıya çekmek ve deflasyon ile savaşmak. Fakat deflasyon ile savaşmak, ABD dolarının değerini düşürmek demektir. Maalesef, fiyatlar kısa dönemde hızlı değişmez. Kısa dönemde, değeri hızla değişebilecek ne olabilir? Dolar kuru. Karardan sonra dolar, hemen her para birimine karşı hızla değer yitirdi. Bu tarz agresif hareketlerin, ikinci bir ayağı olabilir. Dün akşam karar açıklandığında, başta Avrupa olmak üzere, çoğu piyasa kapalıydı. Dolar bir kademe daha değer yitirebilir.

Bu politikayı, dolar likiditesine sahip yatırımcılar için bir çeşit ‘vergi’ olarak düşünebilirsiniz. Fed, açıkça ‘dolar likiditesi tutmayın’ mesajı veriyor. Peki bu politika, ABD ekonomisini, ‘likidite tuzağı’ndan kurtarır mı? Kalıcı bir politika ise kurtarabilir. Yani sadece bir seferlik bir hamle değilse; bankalar, şirketler, yatırımcılar ellerindeki likiditeyi, yatırım ya da tüketim yoluyla azaltma yoluna gidebilirler. Hazine kağıtlarının dünkü alım hacimlerine baktığımda, bu politikanın gelecek dönemde artarak devam edeceği izlenimine kapıldım.

Fed piyasalara sert bir sürpriz yapmak istedi. Bu anlaşılabilir bir durumdur. Beklenmedik genişlemeci politika, beklenen genişlemeci politikadan daha etkilidir. Fakat piyasayı kaç kez daha şoka uğratabilirsiniz? Aynı politika ile, piyasalar ikinci kez şok olmaz.

Fed, belli ki resesyonun derinleşmesini bekliyor. Ekonomiyi kurtarmak için de bu şekilde önlemler alıyor. Ama bugüne kadar alınan önlemlerin, etkili olup olmadığını beklemek gerekmez miydi?

Ekonomi’yi ‘deflasyon’dan kurtarmak için, gerekirse helikopter’den para yağdıracaksın‘ cümlesini, yıllar önce bir konferansta söylediği için, Bernanke’ye ‘Helikopter Ben’ lakabı verilmiştir. Dünkü hamleden sonra, piyasaları ve doları dağıttığı için, ileride ‘Rambo Ben’ olarak hatırlanacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir