Hiphop Ekonomistin Botokslu Verisi

ABD’nin cuma günü açıklanan büyüme rakamından sonra etrafı büyük bir heyecan kapladı. Veri açıklandıktan sonra bağlandığım bir TV kanalının moderatörü heyecanlı bir ses tonu ile; ‘Hocam, bu rakamlara bakarak herşeyin bittiğini söyleyebilir miyiz, eski güzel günler yakın mı’ sorusunu sordu. Verdiğim cevap ile hayal kırıklığına uğramış olabilir, bilemiyorum. Hafta sonunda köşesinde büyüme rakamını yorumlayan bir hiphop ekonomist; ABD’nin büyüme hızının önümüzdeki çeyreklerde de aynı hızla devam edeceğini söylüyordu. Aynı iktisatçı tam 2 yıldır resmi olarak resesyonda olan ABD ekonomisi için ‘ABD’de resesyon mesesyon yok’ başlıklı bir yazı da kaleme almıştı.

Hafta sonu ABD’nin büyüme rakamını inceledim. Stok ayarlamasını çıkartırsanız, 5.7%’lik büyüme rakamı 2.2%’ye düşüyor. Yani üçüncü çeyrekteki 1.5%’luk zayıf büyüme rakamından pek farklı değil. Ayrıca cuma günkü rakamın ikinci, üçüncü revizyonlarının da olacağını unutmayınız.

Bana tuhaf gelen bir başka durum; stoklar büyümenin yarısına katkı yaparken, aynı zamanda ithalattaki büyümenin yarıya düşmüş olmasıdır. Normalde ithal girdiler, stokların büyümeye olan katkısını arttırır. Bu sefer nedense öyle olmamış. Stokları ve dış ticaret sektörünün katkısını büyüme rakamından çıkartırsak, iç talebin büyüme hızının dördüncü çeyrekte 1.7%’ye düştüğünü görürsünüz. Pardon, üçüncü çeyrekte iç talep büyümesi kaçtı? 2.3%. İç talep gerçekten toparlanmış??? Tarihin en büyük teşvik paketi ve alınan diğer uç önlemler ile, iç talep büyümesinin 8%-10%’lara ulaşması beklenebilirdi. Beklenebilecek rakamlar ile gerçekleşen rakamlar birbirlerine çok yakın??? Tabii bizim hiphopçular; ‘kardeşim, kriz başlayalı tam 2 yıl olmuş, bunca önleme rağmen bu talep niçin toparlanmıyor?’ sorusunu sormuyor bile.

Botokslu büyüme rakamının cazibesine kapılan hiphop ekonomisti, verimlilik oranının da hızla arttığını düşünüyordur (6%-6.5%?). Verimlilik kesinlikle artıyor, hiç şüphem yok. Fakat verimlilik artışı, bitmek tükenmek bilmeyen işten çıkartmalardan dolayı artıyor. Teknolojik gelişme ve sermayede derinleşme yaşanmadan, verimliliğin tarihi averajından 4 kat hızlı artması çok zordur.

Hocamıza bir soru soralım; cuma günkü veride toplam çalışma saatlerinin büyüme hızına bakmayı hiç düşündün mü? Yıllık bazda 0.5% daralma var. Böyle bir büyüme rakamı (5.7%) ile aynı anda yayımlanan ‘toplam çalışma saatlerindeki daralma’ tarihte görülmemiş. Toplam çalışma saatlerinde böyle bir daralma yaşandığı zaman (-0.5%), büyüme rakamı ne olmuş biliyor musun, 1.6%. Büyüme rakamı 5.7% iken, toplam çalışma saatlerindeki artış oranı ne olmuş biliyor musun, +3.8%. Açıklanan raporda ‘benzersiz’, ‘tuhaf’ sayılabilecek o kadar çok ayrıntı var ki, nedense hepsi gözünden kaçmış. El insaf hocam, insan sadece ana rakama bakarak köşe yazısı yazar mı, alt kalemleri analiz etmez mi, geçmiş yılların rakamları ile kıyaslamaz mı?

Sana da hak veriyorum, tarzın bu hocam. Tarihimizin en büyük krizi olan 2001 krizinden sadece 2 ay önce, sen ve diyalog ekibin ‘ekonomide kriz falan yok, bunlar felaket tellallarının uydurmasıdır’ diyordunuz. İki ay sonra bankacılık sistemimiz çöktü, devalüasyon yaşadık.

Büyüme rakamının yüksek gelmesi, tahminlerimin tutması açısından beni sevindirdi. Hatırlayacağınız gibi beklentim 5%’in üzerinde bir rakamdı. Veriden sonra, EUR, USD, GBP, CAD, JPY, altın, gümüş fiyatları düşündüğüm seviyelere geldi. Bunlar ayrı konulardır. Ama global ekonomi ve piyasalar açısından çok önemli bir verinin iyi analiz edilmeden aktarılmasını, ve temkinli görüş bildirenlerin kötülenmesini yanlış buluyorum.

Bu ‘hiphop ekonomistler’ adını verdiğim grup, yanlış-eksik yorumlarıyla son 10 senedir Türk yatırımcısının beynini uyuşturdu.

Hiphop Ekonomistin Botokslu Verisi” üzerine 2 düşünce

  1. hocam kriz hakkında birçok yorum yapılıyor ve türkiyenin krizde sağlam durduğunu söyleyenler var(bazı kuruluşlaruın kredi notumuzu artırması gibi sebeblerle)sizce türk ekonomisi bu krizde gerçekten sağlam mı durdu?yoksa şu an bazı popülist politikalarla balonlar mı oluşturuldu?şimdiden teşekkürler…

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir