IMF Çare Değil

IMF’nin açıklamaları piyasalarda bir rahatlama yarattı. USD/TL kuru gevşedi. Borsa yükseldi. Uzun zamandır ‘iyimser’ olan analistler; ‘bakın ne oldu, kur geri geldi, biz size söylemedik mi’, benzeri yorumlar yaptılar.

Ne dolar, ne TL, ne de euro yatırımım var. USD/TL kuru, ister insin ister çıksın. Çok umurumda değil. Objektif bir biçimde yorum yapıyorum. Kurun yükselmesi, bazılarını mutlu eder, bazılarını üzer. İhracatçı sevinebilir; ithalatçı ve döviz borcu olan üzülebilir. TL, son yıllarda aşırı derecede değerliydi. Bunu rahatlıkla savunuyorum. Olması gereken kur neydi diye sorarsanız, bunu kimse bilemez. Kur, arz ve talebe göre bir fiyat bulur. Ben serbest piyasa ekonomisine inanırım. Bunun için son 3-4 yılda, TL’nin aşırı değerli olduğunu düşünsem de, piyasa bu kuru belirlemiştir. Bugün nasıl piyasa 1.710’a kuru yerleştiriyorsa, 6 ay önce 1.200 de, piyasa tarafından belirlenen bir rakamdı. Tabi kura, dışarıdan MB’sı müdahale edebilir. İki gün önce böyle bir müdahale gerçekleştirdi. Kur, hem müdahale hem de IMF’den gelen açıklamalar nedeniyle iyice gevşedi.

IMF programlarına inanmadığımı biliyorsunuz. Sıkıntılı, sancılı bir dönem geçirerek, ayaklarımız üzerinde durabileceğimizi düşünüyorum. Çoğumuz, IMF’nin para vermesini, bununla birlikte kurun düşmesini, borsanın yükselmesini istiyoruz. Çevrenizde, 200 milyar dolar borcu olan özel sektörü düşüneni, ya da üniversiteden yeni mezun olacak gençlerin iş bulamayacak olmalarına üzüleni, gördünüz mü? Zannetmiyorum.

IMF ile antlaşma, normal şartlarda kurun düşmesini, borsaya pozitif etki yapabilir, ama kriz ve belirsizlik ortamında bunun faydası sınırlıdır. Örneğin, IMF ile antlaşma imzaladık, aynı günler içerisinde Citi veya GM iflas başvurusu yaptı, veya Macaristan default ettiğini(borçlarını geri ödemeyeceğini) açıkladı. Finansı hiç bilmeseniz bile, son 6 aydaki gözlemlerinize dayanarak, sizce USD/TL ve İMKB’ye ne olur? Asya krizinde, Tayland, Endonezya, Filipin paraları, IMF antlaşmasından sonra bile, aylarca değer yitirmeye devam ettiler. Sadece Kore wonu, 7 ay boyunca düştükten sonra toparlandı.

Gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinin değerini, ülkelerin iç dinamikleri değil, global piyasaların durumu belirleyecektir. Global piyasalar toparlanmadığı sürece, IMF’den 50 milyar dolar alsanız bile, işe yaramaz. IMF politikaları, kur ve borsa için ‘çare’ değildir. Piyasalar yükselişte olsa da, mayıs ve haziran’da yeni bir dip dalgası, sonra yalancı ralliler, sonbahar’da tekrar bir düşüş dalgası olabilir.

Global piyasalardaki ‘süngü savaşı’, 2009 boyunca devam edecektir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir