İngiltere Bitti(Mi)?

‘Finans piyasaları’nın hali ortada olsa da, İngiltere’nin düştüğü durumu hayretler içerisinde izliyorum. Kredi piyasaları ve global risk göstergeleri, İngiltere’nin batmasına Portekiz’in batması kadar şans veriyor. Yanlış okumadınız, küçük bir ekonomi olan Portekiz kadar.

Herhalde tarih yazılmaya başladığından beri Britanya vardır. Bize, ‘üstünde güneş batmayan imparatorluk’ olarak öğretilmişti. ‘Etkinlik’ açısından İngiltere’nin, zaman zaman ABD’yi geçtiğini bile düşünmüşümdür. Güçlü olmanın yolu ‘finans’tan geçer. İngiltere’nin gücü, Avrupa’nın finans merkezi Londra’ya sahip olmaktan geliyordu. Londra, özellikle 2001’de New York’ta kulelerin çökmesinden sonra güç kazandı. Arap ülkeleri, paralarını o olaydan sonra New York yerine Londra’ya aktarmaya başladılar. Hatta finans krizi başlamadan hemen önce, Londra’nın artık dünya’nın finans merkezi olduğu bile konuşuluyordu. Ama kriz gösterdi ki, İngiltere’nin gücü kontrolsüz bir güçmüş.

İngiliz bankaları’nın, dış borçları(foreign liabilities) yaklaşık 4.5 trilyon dolardır. Buna karşılık, bankaların 4.5 trilyon dolarlık dış varlığı da var(foreign assets). Ancak bu varlıkların piyasa değerlerinin, krizde eriyip gittiğini düşünüyorum. İngiltere Merkez Bankası’nın toplam rezervi 61 milyar dolardır. Global finans sistemini yönetme iddiasında olan bir ülkenin, böyle bir rezervi nasıl olabilir? TCMB’nın rezervi bile 75 milyar dolardır. Bankaların 4,5 trilyon dolarlık dış borcunu, İngiliz hükümeti ‘ben üstlenmiyorum’ diyebilir mi? Zannetmiyorum, kredibilitesi sıfıra iner. İlk adımı, büyük bankaları kamulaştırmaya başlayarak attı. Fakat bu rakam nasıl bulunur, inanın bilemiyorum. Piyasa, bulamayacağını düşünüyor olmalı ki, İngiliz Hazinesi’nin batma olasılığını fiyatlıyor.

Anglo-Sakson ülkelere baktığımızda, Avustralya ve İngiltere’deki ‘gayrimenkul balonu’nun, ABD’nin iki katı olduğunu düşünüyordum. Bankacılık sisteminin şu durumuna baktığımızda yanılmadığımı görüyorum. Avustralya, ihracata dayalı küçük bir ekonomidir. Devalüasyon’a giderek çöküşü hafifletebilir. İngiltere ihracata değil, ‘sermaye girişi’ne dayalı bir ülkedir. Devalüasyon işe yaramaz. İngiltere bir felaket ile karşı karşıyadır. Üstündeki güneş batmak üzeredir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir