Işık yok

Fed bildirisindeki en dikkat çekici nokta, ekonomide aşağı yönlü risklere vurgu yapılması. Fed, politikalarının ‘yetersiz’ kaldığının farkına varmaya başlamış. Reel ekonomiyi etkileme açısından, bu politikaların iflas ettiğini uzun zamandır söylüyorum. Fed’in bazı şeyleri görmeye başlaması pozitif sayılabilir. Bundan sonra Bernanke, işsizliği düşürmek için topu Kongre’ye atacak.

Piyasalar komplike dinamik sistemlerdir. Bu karmaşık sistemleri, tek bir politika kontrol edemez. Şu politika daha farklı sonuçlar yaratırdı demek çok doğru değil. Ancak; eldeki makro verilere bakarak, yani gerçeklerden yola çıkarak, bir ‘vergi tatili’nin ABD ekonomisi üzerinde daha etkili olabileceğini düşünüyorum.

Fed’in ‘operasyon twist’i ile ilgili değerlendirmeyi pazartesi günü DÜNYA’da yapmıştım. Para politikası miktar ile ilgili değil (400 milyar Dolar), fiyat ile ilgilidir. Fed, 10 yıllık tahvillerde bir faiz belirleyip, ‘Bu faizden bütün kağıtları alıyorum’ diyebilirdi. Yapmadı. Operasyon twist’in, ekonomideki toplam talebi etkileme şansı düşük.

Mortgage kağıtlarının alınması ilginç. Fed, ev fiyatlarındaki gerilemeden ve kredi piyasalarındaki kötüleşmeden rahatsız olmuş gibi gözüküyor. İlk tahvil alım programında da bunu yapmıştı. Proaktif bir hamle olarak görülebilir. Bernanke’nin başarısız bir merkez bankacı, iyi bir akademisyen olduğunu belirtiyorum. Buna rağmen; zaman zaman yaratıcı fikirleri, sürprizleri ile beni şaşırtmıştır. Mortgage olayına da böyle bakmak gerekiyor. Fakat; bu bir bankacılık krizi değil, bilanço resesyonu. Yani tüketici ile ilgili. Mortgage kağıtlarını almak, bankaların işine yarar, tüketiciye değil. Bu kağıtları almak, ekonomik büyüme sağlamaz. Kredi piyasası ile ilgili endişeleri yatıştırabilir.

Sonuç olarak; yeni politika, ekonomik anlamda fazla bir şeyi değiştirmez. Pek ışık yok. Fed’in politikası, uzun dönemli faizleri direkt olarak düşürmez. Uzun dönem faizler; ekonomik görünüm kötüleştiği ve para politikası etkisiz olduğu için düşüyor.

Tabii; ‘İşte faizler düşüyor ya daha ne istiyorsun?’ diyebilirsiniz. Aynı zamanda ekonominin kırılganlığı da artıyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir