Keşfedilmemiş Arazi

Son iki haftadır piyasalarda yaşanan çoşku, dün ve bugün yerini karamsarlığa bıraktı. TV’deki yorumcular heyecan içinde yeni yükseliş trendinin başladığını vurguluyorlardı. İMKB endeksi dün %3 düştü, bugün ilk seansı %2,5 civarı düşüş ile kapattı.

‘ABD, Japonya’nın durgunlukla geçen kayıp on senesine benzer bir dönem yaşar mı?’ düşüncesi tartışılıyor. Bence, o günkü Japonya ile bugünkü ABD arasında büyük bir yaklaşım farkı vardır. Japonya krize müdahelede çok geç kalmıştı(10 sene kadar), ABD hızlı bir şekilde müdahale ediyor(faizlerin sıfıra çekilmesi, teşvik paketi, v.b.). Yine de, ABD’nin aldığı önlemlerin başarı garantisi yoktur. Keşfedilmemiş bir arazide dolaşıyoruz. Enflasyon yaratarak krizden çıkmaya çalışıyorlar. Giriş stratejileri hazır, ama şimdilik bir çıkış planlarının olduğunu zannetmiyorum. Tüketiciniz, yatırımcınız zor durumda olduğu için, faizleri sıfıra indirdiniz. Enflasyon yarattıktan sonra faizler yukarı gidince ne yapacaksınız? İşte burada bir çıkış stratejisi yok.

Japonya’nın, kayıp yıllarından çıkışı şanslı bir döneme denk gelmişti. Global ekonomilerde müthiş büyüme rakamları vardı. Bunun etkisiyle Japonya’nın ihracatı tavan yapmıştı. Bugün ise global ekonomiler daralıyor. ABD doları değer yitirse bile, ihracatınızı nasıl arttıracaksınız? Kime ne satacaksınız?

ABD paket açıklıyor, bizim yorumcular, piyasa oyuncuları havalara uçuyor. Onlar için bir kıyaslama yapayım. ABD hanehalkı, 2001 resesyonunda net varlığının 4,2 trilyon dolarlık kısmını kaybetmiş. O durgunluk ‘yumuşak’ geçmişti. Bu krizde oluşan kayıp, yaklaşık $13 trilyon ve rakam artmaya devam ediyor. 2001 resesyonundan sonra bile ekonominin toparlanması üç seneyi bulmuşken, 2009’un ikinci yarısında ekonomide kalıcı yükseliş trendinin başlaması nasıl beklenebilir?

Her gün gazetelerde, TV’lerde insanları ‘borsa’ ve ‘TL’de alım’ konularında gaza getirmeye gerek yok. Böyle bir ortamda kahramanlığa gerek olmadığını düşünüyorum. Unutmayınız ki, cesaret aptallıktan sadece ince bir çizgi ile ayrılır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir