Kesinlikle Anlamıyorlar

Küresel sistem, gözlerimizin önünde sert bir yapısal değişim geçirirken, ‘krizde dip noktasını bulduk’ veya ‘bulmaya çok az kaldı’ gibi yorumlar yapmak akılsızlıktır. Yeni yapıyla birlikte yaşanacak politika değişikliklerine, farklılaşacak yatırım getirilerine kendimizi hazırlamalıyız.

‘Gayrimenkul almanın, borsaya girmenin tam zamanıdır’, ‘krizi fırsata çevirmelisiniz’ gibi yorumları duydukça, düşünmekten kendimi alamıyorum. Kesinlikle anlamıyorlar. Aynı şeyleri, 2008 Mart’ta Bear Stearns, 2008 Eylül’de Lehman Brothers battıktan sonra; Kasım’da dünya borsaları çöktükten sonra da yaşamıştık. Bu olaylardan sonra çıkış bekleyip alıma geçen yatırımcılar, büyük kayıplar yaşadılar. Beklenen patlama bir türlü gerçekleşmedi gitti. Yatırımcıların öncelikle anlaması gereken, finansal ve kurumsal yapının hızlı bir şekilde değişiyor olmasıdır. Piyasalara ‘açık’ devlet müdahaleleri başladı ve bu müdahaleler artarak devam edecektir. Piyasa dengeleri kökten değişecektir.

Örneğin, Citi’nin başkanı Vikram Pandit, hala ‘varlıklarımızı satmak için acele etmeyeceğiz’ diyor. Son sekiz aydır sürekli bir çıkış beklentisi içindeydi. Bu öngörüsüzlük, banka’ya 50 milyar dolardan fazla zarar ettirdi ve banka teknik olarak battı. Adam bu sözleri, piyasaların toparlanacağını, varlık fiyatlarının artacağını düşünerek söylüyor. Fakat hükümetler ne önlem alırlarsa alsınlar, kısa dönemde, başta gayrimenkul fiyatları olmak üzere varlık fiyatlarının düşmesi beklenmelidir.

Finansal sistemin kalbi bankalardır. Dünya’nın büyük bankaları iflas etmiş durumdadır. Operasyonlarına devlet desteği ile devam etmektedirler. Bankacılık sektörünün bu perişan durumunun, diğer sektörleri ve firmaları etkilemesi kaçınılmazdır. Asıl vurgulamak istediğim; normalleşme sürecinde, devletlerin ekonomilerde ‘baskın oyuncu’ olacak olmasıdır. Bunun hem avantajları hem de dezavantajları görülecektir.

‘Bunlar beni hiç ilgilendirmiyor; ben riskleri severim; nasıl para kazanırım, bana onu söyle’ diyorsanız; önümüzdeki dönemde, devletlerden sürekli olarak yardım alacak sektörlere bakmanızı öneririm. İlk harekete geçecek onlar olacaktır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir