‘Konteyner Gemisi’nde Mezuniyet Balosu

Asya’dan Avrupa’ya olan taşımacılık ücretleri sıfıra düştü. Global ticaretin durduğunu söylüyoruz, ama ücretlerin sıfıra düşmesi durumun vehametini göstermesi açısından çok önemlidir. İçeriye baktığımızda, hala önlemler paketini konuşuyoruz. İnşaat, otomotiv, tekstil, hangi sektöre baksanız umut yok. Acilen müdahale gerekiyor.

ABD’de tüketimin doruk noktası yılbaşı alışverişleridir. Dün, aralık ayı perakende satışları verisi açıklandı. Beklentinin iki katı düşüş var. Tüketici bitmiş. Harcama yapmıyor. Para yok. Türkiye’ye dönersek, reel sektör umutsuz durumda görünüyor. Otomotiv şehri Bursa’da ve tekstil merkezi Denizli’de son bir ayda toplam 100 bin işçi çıkartıldı. Üretim durma noktasına geldi. Belirtmekte fayda var. Siz bugün teşvik paketi açıklasanız, paketin reel ekonomi’ye etkisini aylar sonra görürsünüz. ABD’nin mart 2008’de yaptığı gibi tüketici’ye ‘direkt’ para yardımı yapsanız bile, paranın hesaplanması, tüketici’ye ulaşması, paranın harcanması ve ekonomi’ye olan etkilerinin hissedilmesi aylar alır. ABD’deki ‘para yardımı’nın etkisi, temmuz-ağustos gibi hissedilmişti. Altyapı harcamaları gibi hükümet harcamalarının etkisinin görülmesi ise 12-18 ayı bulabilir. Bizim para yardımı gibi bir seçeneğimiz zaten bulunmuyor. Fazla bir opsiyonumuz da yok. Yapılması gerekenler bellidir.

Dünya’nın her ülkesinde ekonomi yönetimleri, kriz sertleşinceye kadar önlem almazlar. Fakat 15 Eylül 2008’den beri(Lehman Bothers’ın batışından başlayarak), finans sistemi ve buna bağlı olarak global ekonomiler allak bullak oldu. Dört aydan beri Türkiye’de, ciddi hiçbir adım atılmadı. Beş bin tane kobi’ye kredi vermekle, esnaf ve sanatkarın kredi borcunu ertelemekle ekonomi canlanmaz. Reel sektör’den kiminle konuşsam umutsuz görüyorum.

Sitemde politika yorumu yapmıyorum. Ama hükümet IMF antlaşmasını veya kapsamlı bir önlem paketini mart seçimlerinin sonrasına atmayı düşünüyorsa korkunç bir hata yapar. Seçimlere 2,5 ay gibi uzun bir süre var. Bu şekilde giderse, yaz aylarına doğru dibe vururuz. İşsizlik rakamları çok yüksek seviyelere çıkar.

Günlük kirası neredeyse ‘sıfır’ olan konteyner gemilerinde, üniversite öğrencileri mezuniyet balosu yapmak istiyorlarmış. Böyle trajikomik bir olay olabilir mi? Ticaretin geldiği hale bakın. 1,5 sene önce günlük kirası 180 bin dolar olan gemi şimdi bedava olmuş.

Toparlanmak zor olacak.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir