Kurtarıcı Obama (mı)?

ABD’den başka hiçbir gelişmiş ülkede, zenci bir başkan veya cumhurbaşkanı seçilemezdi. Irkçılığın zirvede olduğu bir ülkede seçmenler Obama’yı seçiyorlarsa, ABD’nin yeniliğe ve değişime olan açıklığını alkışlamak gerekir. Peki Obama piyasaları ve ekonomiyi toparlayabilir mi? İşi çok zor.

Obama başarılı olabilir mi? Bush yönetiminin 8 yıllık performansına bakarsak; 2 resesyon, tarihin en büyük finansal krizi ve 2 savaş (Afganistan ve Irak). Obama’nın daha başarısız olma şansı var mı? Şunu bir kez daha vurgulamakta fayda var; her kim olursa olsun, bu saatten sonra ABD’de, ekonomik krizi engelleme şansı yok. Merkez bankalarının faiz politikaları, finansal stabilizasyonu sağlayabilir (bankaların birbirlerine yeniden borç vermeleri, piyasa faizlerinin düşmesi, v.b.), ancak işsizliği, iflasları, tüketimin ve yatırımların çökmesini engelleyemez. Çabalar beyhudedir. Aslında sorunların kökten çözümü için, bu ekonomik kötüleşme bir ‘normalleşme‘ sürecidir. Ekonomi politikaları açısından yapılması gereken şey; devlet harcamalarının arttırılması, vergilerin düşürülmesi gibi maliye politikalarının acilen hayata geçirilmesidir. Kritik soru; ABD’nin parayı nereden bulacağıdır? Son 10 yılda ABD’nin bütçe açıklarının finansörleri ağırlıklı olarak Asya ve Körfez ülkeleriydi. Tayvan, geçen hafta ABD’nin vadesi dolan borçlarını yeniden finanse etmeyeceğini açıkladı. En büyük finansörler olarak, Çin ve Japonya’nın tavırlar belirleyici olacaktır. Yani Obama’nın kurtarıcı olup olamayacağı biraz da finansörlere bağlıdır.

Bu ülkeler destek olmazlarsa, ABD para basmaya başlayacaktır. Borçlar, kurtarma paketleri, devlet harcamaları için piyasaları dolara boğacaktır. Bunun neye yol açacağını tahmin ediyorsunuzdur; enflasyon. ‘Enerji ve gıda fiyatları tepe taklak inerken, herkes deflasyonu konuşurken, enflasyon da nereden çıktı? ‘ diyebilirsiniz. Talebin düşmesi, kısa dönemde enflasyonu şüphesiz düşürür. Ancak şirket karlılıklarının düşmesi, arz tarafını da küçülmeye doğru iter. Üretim düşer. Piyasaların dolara boğulacağını da eklersek, enflasyon tekrar sorun olabilir. Bunları düşünmenin sırası değil derseniz, faizleri düşürmenin ve piyasalara trilyonlarca doları vermenin ufak bir maliyeti olabilir diyerek, bu konuyu kapatalım.

Otomotiv sektörü, devasa şirketlerin ödeyemedikleri emeklilik primleri ve devasa bütçe açığı, Obama’nın karşısındaki büyük sorunlardır. Obama akıllı olabilir. Ekonomik danışmanları, ABD tarihinin en başarılı FED başkanı Paul Volcker ve dünyanın en zengin adamı ve en büyük yatırımcısı Warren Buffett olabilir. Ama sorunlar Obama için bile çok büyüktür.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir