Likidite Tuzağı

Son günlerin sıkça kullanılan terimlerinden birisi olan ‘deflasyon’, fiyatların genel seviyesindeki düşüş demektir. Öncelikle, ekonomistlerin deflasyon’dan niçin korktuklarını anlatayım, daha sonra görüşlerimi sizlerle paylaşacağım.

Toplam talep sert bir şekilde düşerek, toplam arzın altına gelirse, fiyat deflasyonu ortaya çıkar. Fiyat düşüşleri ve satılamayan mallardan oluşan stoklar, şirketleri, üretimlerini kısmaya ve işten çıkartmalara zorlar. İşsizlik rakamı arttıkça, gelir düşer, geliri düşenler daha az tüketirler, tüketimdeki azalma fiyatlarda ikinci bir düşüş dalgası yaratır. Ekonomi fasit bir dairenin içine girer.

Deflasyon’un olduğu yerde tüketiciler, ‘nasıl olsa fiyatlar önümüzdeki dönem düşmeye devam edecek’ düşüncesine girecekleri için, tüketimlerini ertelerler. Eğer gayrimenkul veya araba fiyatları %20 daha düşecekse, niçin bugün alasınız ki? Tüketimin ertelenmesi, yukarıda açıkladığım talep-üretim-işsizlik-gelir sarmalını şiddetlendirir.

ABD’de kısa dönem nominal faizler sıfırdır. Nominal faiz, beklenen enflasyon artı reel faizdir. Eğer nominal faiz sıfırsa, deflasyondan dolayı reel faizler pozitif olur. Reel faizin pozitif olması, tüketim ve yatırımları olumsuz etkiler. FED, faizleri yatırım ve tüketim canlansın diye indirdi, ama deflasyondan dolayı bu iki kalem de olumsuz etkilenebilir. Piyasa faizleri, kısa dönemli faizlerin üzerinde olacağı için, sıfır faiz politikası işe yaramayabilir.

Kısa dönemli faizleri sıfıra çekerseniz, hazine kağıdı ile nakit para arasında hiçbir fark kalmaz. Bu durumda para politikası, tüketimi ve yatırımı canlandırma konusunda etkisiz kalabilir. Ekonomi, ‘likidite tuzağı’na düşmüş olabilir.

Bu kadar bilgi’den sonra, görüşümü sizlerle paylaşayım. Biraz farklı düşünüyorum. Deflasyon tehlikesi geçicidir. Deflasyon’dan dolayı karları düşecek işletmeler üretimlerini kesecekleri için, talep zayıflığı artık deflasyonist olmaz. Bankaların şimdilik piyasa’ya vermediği likidite, farkli kredi kanallarından piyasa’ya aktarılacaktır. Geçici deflasyon bitecektir.

ABD için, deflasyon’dan çıkış yolu enflasyondur. FED, para basarak enflasyon yaratıp, enflasyon’u bütün dünya’ya ihraç edecektir. Bu strateji, dolar’ın değerini düşüreceği için, borçlunun dolar borcu reel olarak düşecektir. ABD’nin amacı budur.

Likidite Tuzağı” üzerine bir düşünce

  1. Sevgili Atılım,
    Sondan ikinci paragrafı (görüşlerini açıkladığın paragrafı) biraz genişletirmisin.
    Bankaların vermediği likidite, hangi tür kredi kanallarından piyasaya akıtılacaktır ? Bu değerlendirmen USA ekonomisi için mi? yoksa ülkemiz ekonomisi içinmidir ?
    Sıfır faiz politikasının, eknonomiye yararlı olacağına ben de inanmıyorum.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir