Likidite Vermek Sorunu Çözmez

Fed’in piyasaya para vereceğini açıklaması, kimilerini mutlu etti. Likidite’ye olan inanç yersizdir. Likidite, efsanevi gücünü Greenspan yıllarından alır. Finans piyasasındaki profesyoneller, ‘likidite’ konusuna saatlerini ayırırlar. Ama çok azı, gerçekte ne olduğunu bilir.

Bir Merkez Bankası(Fed), piyasaya likidite vereceğini açıkladığında; bazı finansal varlıkları satın alıp, karşılığında para verecektir. Operasyon bittiğinde ise, bilançosu büyümüş olacaktır. Pasif tarafında(liability) daha fazla borç, varlık(asset) tarafında ise daha çok menkul kıymet(security) olacaktır.

Finansal sistemin bilançosundaki değişiklikler ise, Merkez Bankası bilançosunun tam tersidir. Finans sistemi, daha fazla para ve daha az menkul kıymete sahip olacaktır. Ekstra para ile, finansal sistem ya borç verecektir(kredi), ya da yeniden menkul kıymet alacaktır. Borç para vermek, borçluların(yatırımcı-tüketici) harcama yapmasını sağlar. Yeniden menkul değer almak ise, varlık fiyatlarını yükseltir. Ekonomistler genelde likidite’nin borç etkisi ile, finansçılar ise menkul değer etkisi ile ilgilenirler.

Greenspan döneminde enflasyon beklentisi düşüktü. Greenspan’in likidite’yi artırması, direkt olarak varlık fiyatlarına gitti. Varlık fiyatlarında oluşan balon, daha fazla talebe yol açarak, likidite politikasını çok etkin hale getirdi. Düşük enflasyon dönemi, globalizasyon’un etkisi ile uzadı. Çünkü, gelişmekte olan ülkelerden 1 trilyon kişi iş gücü piyasasına girmişti. Finans profesyonelleri, o dönemin verdiği alışkanlık ile likidite’yi ‘sihirli değnek’ olarak görürler.

Peki likidite vermek bu sefer niçin işe yaramadı? Finans profesyonelleri, likidite’ye ‘bedava para’ gibi baksalar da, aslında likidite kısa dönemli borçtur. Likidite vermek, harcama yapmaya niyetli tüketici ve yatırımcı varsa işe yarayabilir. Bir borç balonu patladığında, faizler sıfır olsa bile, harcama yapmaya istekli çok az kişi ya da kurum görürsünüz. Diğer bir deyişle, balon patladıktan sonra likidite vermek işe yaramaz. Verilen likidite, finans sisteminin içinde birikir.

Fed’in trilyonlarca doları piyasaya vermesi, problemleri çözmez. Sorunları sadece öteler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir