Ödenecek Bedeller Büyük Olacak

AB, ABD arka arkaya kurtarma planlarını açıkladılar. Bu planlar,finansal sistemi kurtarmak ve aynı zamanda kredi piyasalarını yeniden harekete geçirmek için açıklandılar. Finans piyasaları,açıklanan önlemler ile birlikte muhtemelen daha fazla ‘büyük finansal kurum iflası‘ görmeyecektir. Ancak bu paketler ile,önümüzdeki dönemde ödenecek bedeller çok büyük olacaktır.

ABD ekonomi yönetimi, bankalara ‘direkt likidite enjeksiyonu’ yapacağını, bunun karşılığında bankalardan hisse senedi alacağını açıkladı. Ekonomi yönetimi,bankaların bu paraları piyasalara kredi olarak vermesini istiyor. Hemen belirteyim,bu kesinlikle işe yaramaz. Amerikalı tüketicinin % 80’i aşırı borçlu durumdadır(mortgage,otomobil kredisi,kredi kartı). Varlıkları erimeye devam eden tüketici,kendi borcunu toparlayamadan nasıl gidip kredi kullanacak? Diyelim ki tüketici son derece istekli,bankaya gitti,banka kriz ortamında,kredi karşılığında nasıl bir teminat ister? Batık tüketicinin,bankaya kaliteli teminat gösterme şansı var mıdır? Amerikalı tüketicinin kendini toparlayabilmesi uzun zaman alacaktır.

ABD’de reel sektörün çöküşü yeni başlamıştır.ABD’de işsizlik oranı % 8’lere çıkabilir.AB resesyona(durgunluğa) çoktan girmiştir.AB’nin lokomotifi ve bizim en önemli ticari ortağımız Almanya,önemli sektörleriyle durma noktasına gelmiştir.Finansal piyasalardaki kağıt üstündeki kayıp $15 trilyon civarındadır(borsalar,gayrimenkul,v.b.).Benzer bir rakam,önümüzdeki 12 ayda tekrar görülebilir.

Global ekonomi resesyona gireceği için,dünyadaki talebin genel olarak düşeceği beklenmektedir.Bununla birlikte enflasyon rakamlarının da düşüş trendine gireceği düşünülmektedir.Kısa dönemde,geçici olarak bu gerçekleşebilir. Fakat enflasyon zannedildiği kadar hızlı düşmeyebilir. Açıklanan yardım paketleri enflasyonisttir. Büyük merkez bankaları faizleri indirdiler,yeni faiz indirimleri de olacaktır. Faizlerin enflasyondan daha hızlı düştüğü bir ortamda,negatif reel faizler uzun süre kalacaktır(nominal faiz-enflasyon=reel faiz). Bu da yatırımlarının gerçek değerlerini korumak adına,yatırımcıları daha fazla altın,petrol ve tarımsal ürün tutmaya yöneltebilir.Enflasyon tekrar canlanabilir.

Sert bir resesyondan sonra,global ekonomilerin,yüksek büyüme rakamlarına tekrar nasıl ulaşacaklarını bilemiyorum.Başta Amerika olmak üzere Anglo-Sakson ülkeler,aşırı borca dayalı tüketim ile,yıllarca global ekonomileri güçlü kıldılar.Yeni dönemde yatırımcılar(Çin,Japonya,BAE,v.b.),eskiden olduğu gibi bu ülkelere borç para vermeyeceklerdir.

Finansal sistem ve reel sektörde yaşanan çöküş sürecini,ödenecek olan bedelleri, İrlandalı şair Yeats’in dizeleri ile anlatırsak;

Herşey değişti,bütünüyle değişti.Korkunç bir güzellik doğdu’.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir