R. Hall ‘ABD’de Resesyon Bitmedi’ Diyorsa, Bitmemiştir

Son açıklanan büyüme rakamları ile birlikte Almanya’nın ve Japonya’nın ‘resesyon’dan çıktığı düşünülüyor. Hip-hop ekonomistler adını verdiğim, Türk halkını yıllardan beri yanlış yönlendiren bir ekip var. Gazete köşelerini, televizyonları domine eden bu ekip; ‘ABD de resesyon bitti, önümüze bakalım’ benzeri yorumlar yapmaya başladılar. ABD’nin niçin resesyondan bir süre daha çıkamayacağını kesinleştirelim.

Hip-hop ekonomisti, 80 sene önce yazılmış ekonomi kitabında ne varsa onu bilir. Kendini geliştirmez, alanında yaşanan değişimleri takip etmez. Tek tek bakalım. 1994 krizini bu ekonomistler öngördüler mi? Hayır. 2001 krizinden önce TV’da sürekli ‘diyalog’ halindelerdi, hangisi krizin gelişini gördü? Kimi uyardılar? Yaşadığımız krizi hangisi önceden bildi? Bu adamların öngörüsüzlüklerinden ve bilgisizliklerinden yoruldum. Beraber çalıştığım, saygı duyduğum bir hoca, bu anlı-şanlı profesörlerden birine şu soruyu yöneltmiş; ‘hocam USD/TL için tahminlerde bulunuyorsunuz, hangi yöntemi kullanıyorsunuz?’ Cevabı şu olmuş; ‘Türkiye’nin en büyük iki bankasında çalışan arkadaşlarımı arayıp, banka tahminlerini alıyorum; sonra bu tahminlerin ortalamasını alıyorum’. Ve bu tahminleri gazetedeki köşesinde sıkılmadan yazabiliyor.

ABD’nin niçin resesyondan çıkmadığını, yakın bir zamanda da çıkamayacağını netleştirelim. ABD’de NBER (National Bureau of Economic Research) adında bir kurum var. Ekonominin genel durumunu bu kurum tayin eder. Hemen hatırlatayım; bizim bu hip-hop hocalardan biri; ‘ABD’de resesyon mesesyon yok’ başlıklı yazısını yazdıktan kısa bir süre sonra, NBER resmi bir açıklama yaparak 2007’nin Aralık ayından beri ABD ekonomisinin resesyonda olduğunu açıklamıştı.

NBER kurumunun içinde ekonomik konjonktürü belirleyen bir komite vardır. Bu komitenin başında Robert Hall adında bir adam var. Hall bir açıklama yaptı ve dedi ki; ‘resesyonun bittiğine karar vermek için, komite olarak, pozitif büyüme rakamını ve azalan işsizlik oranını görmek zorundayız; benim kişisel olarak önem verdiğim nokta işsizlik oranında kalıcı düşüş yaşanmasıdır, bundan dolayı resesyonun bitişi için ileri bir tarih düşünüyorum’.

Bu açıklamalar piyasalar açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Geçmiş rakamlara baktığımızda; S&P 500 endeksinin averaj olarak resesyon bitmeden 4 ay önce dip yaptığını görüyoruz. Bu süre 8 ayı hiç geçmemiş. Robert Hall’un dediklerini göz önünde bulundurursak, resesyon 6-12 ay daha devam edebilir. ABD borsalarında mart ayında görülen dip seviyeleri tekrar test edilebilir. Kesinlikle edilemez, diye bir kaide yoktur. Önümüzdeki dönem hala belirsizliklerle doludur. Çin ve ABD borsalarının aşağıları yeniden test etmesi durumunda, İMKB buna kayıtsız kalamaz.

Uzun zamandan beri, verilerle destekleyerek resesyonun bitmediğini anlatmaya çalışıyorum. Yazdıklarıma inanmıyorsanız, Hall’un söylediklerini bir kez daha değerlendirin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir