Sam Amca

Dün bir TV’ye telefonla bağlandım. Moderatör, Nobel ödüllü bir iktisatçının dün medyamızda da yer alan ‘ABD kredi piyasası canlanmaya başladı, kriz bitiyor’ ifadesini yorumlamamı istedi.

Kredi kanalları açılmadan reel ekonomi toparlanamaz. Tüketim, yatırım olmaz. ABD’de verilen mortgage kredileri, temmuzun son haftasında $22 milyar düştü. Tüketici kredileri $1.1 milyar düştü. Tüketici kredileri son 8 haftadır sürekli olarak düşüyor. Toplam düşüş $16 milyar, yıllık düşüş %13 oldu. Ticari kredilerde ise yıllık düşüş %15. Yalnızca temmuzun son haftasında 8 milyar dolarlık düşüş var. Sonuç olarak; son 8 haftada banka kredileri toplam $115 milyar düştü. Kredi kanalları sonuna kadar kapalı görünüyor.

Bizim yorumcular ABD ekonomisi için; ‘Şirketler stokları eritti, yeni stoklama dönemi başladı, ekonomi toparlanıyor’ diyorlar. Finansman kredisi olmadan stoklama nasıl olacak acaba?

ABD’nin üçüncü çeyrek büyüme rakamı kesin olarak pozitif gelecektir. Bu, teşvik paketinin gecikmeli etkisinden olacaktır. Bugüne kadar hükümet, ekonomiye 300 milyar doların üstünde para verdi. Emekli aylıklarını artırdı, vergileri düşürdü. İnsanların hesaplarına ‘direkt’ para yatırdı. Bunlara rağmen, ekonomi ikinci çeyrekte %1’lik daralma yaşadı. Teşvik paketleri bir kerelik şoklardır. Süreklilik arz etmezler. Paketin etkisi geçince, dördüncü çeyrekte ne olacağını göreceğiz.

Sam Amca yeni bir teşvik paketi açıklamazsa, veya tüketici 180 derece dönüş yapıp çılgınlar gibi tüketmeye başlamazsa, ABD ekonomisinin işi zor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir