Serseri Dolar

Brezilya reali (BRL), yıl başından beri %36 değerlendi. Brezilya’nın finans piyasalarına oluk oluk para akıyor. Ekonomi yönetimi bunun önüne geçmek istedi, dış sermayeye %2 vergi koydu. Yılın başından beri %125 yükselen Bovespa endeksi, bu açıklamadan itibaren %5 değer yitirdi. Brezilya aslında gelen dolarlara set çekmek istiyor. Fed’e açık bir şekilde: ‘dolarlarını artık istemiyoruz’ mesajı gönderiyor. Dolarlar geldikçe, BRL değerleniyor. Parasının bu hızla değerlenmesinin, faydasından çok zararının olacağını iyi biliyor.

Bu serseri dolarlardan biz de payımızı fazlasıyla alıyoruz. İMKB, yıl başında 26.000 seviyelerindeydi, bugün 51.000. Hemen hemen % 100’lük bir kazanç var. Yerli yatırımcı borsada %10’luk bir stopaj (vergi) öderken, yabancı ödemiyor. Burada açık bir şekilde ‘adaletsizlik’ var. Bu adaletsizlik bitsin istiyoruz, yabancı yatırımcı tepki koyuyor. Yatırımlarını geri çekmekle tehdit ediyor. Biz hemen ortalığı yatıştırmaya çalışıyoruz. Maliye Bakanı: ‘Orta yolu buluruz; yabancıyı üzmeyiz’ diyor. Brezilya, aldığı karardan geri adım atmıyor. Biz baştan geri adım atacağımızı gösteriyoruz. Kaldı ki; bizim amacımız bir haksızlığı gidermek, yeni bir önlem almak değil.

Brezilya ve Asya ülkeleri, Fed’in likidite seviyesini böyle artırmasından çok rahatsız olduklarını açık bir şekilde gösteriyorlar. Başlarına büyük dertler açılacağını iyi biliyorlar. Biz durumu iyi analiz edemiyoruz. Likiditenin basit bir kuralı var: likidite herkes için aynı değildir. Örneklersek; bir şirketin 15.000 hissesine sahip olduğunuzu varsayalım, bu sizin için likid bir yatırımdır. Eğer ben aynı şirketin 10 milyon hissesine sahipsem, bu benim için likid bir yatırım değildir. Çünkü pozisyonum çok büyüktür. Devasa pozisyonumdan dolayı, satış yapmam durumunda piyasaya göndereceğim sinyal çok farklı olacaktır. Fiyatları allak bullak edebilirim. Burada 10 milyon hisseye sahip yatırımcıyı Fed olarak düşünün. Bilançosu $2 trilyon olmuş. Piyasadan bonoları topladıkça toplamış, karşılığında para vermiş, bu paralar finans piyasalarında yeni balonlar yaratmış (Bovespa, İMKB).

Fed, piyasa faizlerini düşürmek için satın aldığı hazine kağıtları ve diğer bonoları piyasalara zarar vermeden geri alamaz. Yukarıda verdiğim basit örnekte, mekanizmayı iyi görebilirsiniz. Teorik bir ifadeyle; enflasyon gerçekten yükselmeye başlarsa, Fed fazla genişlettiği para tabanını daraltmakta çok zorlanacaktır.

Fed dün gece dükkanı kapattı, 6 saat sonra tekrar açacak, milyarlarca dolar değerinde bonoyu almaya devam edecek. Bir anda çark edip, az önce aldığı kağıtları tekrar satabilir mi? Bunu yaparsa fiyatlara neler olacağını düşünebiliyor musunuz?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir