Sonu Ringgit’e Benzemesin

Çin’in teşvik politikasını acilen terketmesi gerekiyor. Aksi takdirde enflasyon kısa zaman içerisinde yükselecek (dün açıklanan rakam yüzde 2.4). Genel görüşün aksine; Çin’in hızlı biçimde revalüasyon yapmasının yanlış olacağını düşünüyor, önce faizler artırılmalı, daha sonra ihtiyaç olursa revalüasyon yapılmalı diyorum. Çin, kur için yavaş ayarlamalara giderse, gayrimenkul balonu ve enflasyon daha da büyüyebilir.

Saygın ekonomistler ‘Yuan’ın değeri artmalı’ diyor. Türkiye’den de bazı ekonomistler bu fikre sıcak bakıyor. Size kısa bir hikaye anlatayım. Ekonomistler, 1990’lı yılların ortalarında da bazı Asya paralarının değerlenmesi gerektiğini savunuyorlardı (örneğin Malezya Ringgit’i). O dönemde yüksek büyüme rakamlarına sahip Güneydoğu Asya ve Güney Kore ekonomileri,  Amerikalı ve Avrupalı ekonomistlerin saldırısı altındaydı. Birçok fon Asya paralarında pozisyon almıştı (değerlenme beklentisi ile). İki yıl sonra (1997) Asya krizi yaşandı. Değerlenmesi gereken paralar??? çöktü.

Doğu Asya mucizesi; ihracatı destekleyen, ucuz paralara dayalı bir model idi. Enflasyonun istikrarlı biçimde yükselmesi bu tarz bir modelin bitmesi anlamına gelir. Çünkü enflasyon, paranın reel değerini artırır. İhracata dayalı bir ekonomi, parasının değerini hızla artırarak enflasyonu bertaraf edebilir. Eğer enflasyon istikrarlı biçimde yükselişe geçmişse, para biriminin değeri reel anlamda değerlenmeye başlamıştır. Bu noktadan sonra enflasyonu kontrol altına almak için yapılması gereken, faizlerin artırılması olmalıdır. 1995 senesinde Doğu Asya ekonomilerin para birimleri, yüksek enflasyon nedeniyle zaten aşırı değerlenmişlerdi. Önemli ekonomistlerin Asya paraları ile ilgili söyledikleri sözler, yazdıkları yazılar, Asya paralarına olan spekülatif talebi iyice artırdı. Sonrasında çöküş yaşandı.

Geçen haftaki yazıda da belirtmiştim; faizlerinin artırılması daha fazla sıcak parayı çekmeyebilir. Spekülatif para faiz için değil, Yuan’ın değerlenmesinden ve oluşan varlık balonlarından pay almak için geliyor. Faizler artırılırsa; gayrimenkul fiyatlarındaki artış beklentisi azalabilir. Bu nedenle spekülatif para girişi de azalabilir. Gayrimenkul balonu çok büyüdü. Dün yayımlanan rakamlara göre, gayrimenkul fiyatlarında mart ayında yaşanan artış yüzde 11. Bunu kontrol altına almanın yolu faiz artırımlarına gitmek.

Piyasa oyuncuları, Yuan’ın değerinin biraz artırılmasının bir maliyeti olmayacağını düşünüyor. Revalüasyon, kısa dönemde iç ekonomiye bazı faydalar sağlayabilir. Ancak doğru hamle değildir. Piyasa profesyonelleri, zaman zaman ‘kolay para’ deyimini kullanırlar. Yuan’ın değerlenmesine bu şekilde bakılıyor.

Kısa dönemde ‘kolay para’ olarak görülen bir şeyin, uzun dönemde her zaman bir bedeli vardır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir