Yapıştırıcı

Piyasalarda ve global ekonomide görülen stabilizasyon yanıltıcıdır. 1970’lerin tekrarına şahit olabiliriz.

Birçok kişi, ekonomi büyümeye başladığı zaman, şirketlerin ve tüketicilerin problemlerinin geçeceğini düşünüyor. Örneğin; şirket kazançlarının artması kredibiliteyi artıracak; şirketler rahat bir şekilde sermayeye ulaşacak; piyasa şirket borçlarını rahat bir şekilde çevirmeye razı olacak. Tüketicinin geliri ise, büyümeye başlayan ekonomide artacak. Gayrimenkul talebi ve fiyatları yükselecek.

Devletlerin bugün uyguladığı ‘teşvik et ve büyümeyi sağla’ stratejisi, işlemez. Bu strateji hızla artan bir enflasyona ve politik dengesizliklere yol açabilir. Bugünkü ekonomik zorluklar, temelde yapısaldır. Global bir balon patlamıştır. Arz, talep, gelir dağılımı olumsuz bir şekilde etkilenmiştir. Patlayan balon, global ekonominin parçalarının birbirine uymadığını göstermiştir. Birbirine uymayan parçaları, yapıştırıcı olarak kullanılan ‘likidite’ birleştirmiştir. Hepimiz biliyoruz ki, yapıştırıcı zamanla etkisini yitirir.

Devletler ve merkez bankaları, global ekonominin yapısal problemlerini, teşvik paketleri ve likidite ile çözmeye çalışmaktadır. Yanlıştır. Örneğin petrol fiyatına bakın; $58’a geldi. Bu rakamı arz- talep dengesi ile açıklayamazsınız. Talep kanadında hiçbir artış yok. Likidite arttıkça, spekülatörler borsa yatırım fonları aracılığıyla petrol sözleşmesi alıyor. Öte yandan, petrol ihraç eden ülkeler üretimi kısıyor. Çünkü petrolün yerin altında kalması işlerine geliyor. Petrolü çıkartıp, kağıt para (dolar) ile değiştirmelerine gerek yok, çünkü kağıt paranın aşırı değer kaybına uğrayabileceğini biliyorlar.

Enflasyonist beklentiler ile yükselen petrol ve emtia fiyatları, enflasyonu daha da körükleyebilir. 2010 yılında, vasat bir global ekonomiye rağmen enflasyon yaşayabiliriz. Önceki yazılarımda vurguladığım gibi, varlık fiyatları(borsa, gayrimenkul, v.b) gerçek dip noktalarını 2010 yılında bile görebilirler.

‘Borsaları yükselt, diğer piyasalar nasıl olsa onu takip eder’ beklentisi, bugün için yaygın kanaattir. Bu beklenti borsalara bir süre destek verebilir (son iki aydır olduğu gibi). Eninde sonunda bu hayal bitecektir. Global ekonomideki arz-talep dengesizliği gibi yapısal sorunların, likidite ile çözülemeyeceği ortaya çıkacaktır.

2010 yılı için, düşük ekonomik büyüme, yüksek enflasyon beklentimi (stagflasyon), koruyorum. 1970’lerin tekrarını yaşayabiliriz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir