Yatırım Bankacılığı’nın Sonu

Beş büyük yatırım bankasından üçü gitti (Bear Stearns, Lehman Brothers, Merrill Lynch). Geriye sadece iki yatırım bankası kaldı (Goldman Sachs, Morgan Stanley). Lehman Brothers adlı yatırım bankasının batmaya en yakın banka olduğunu,son 6 aydır sürekli vurguluyordum.Merrill Lynch’de batma adaylarından biriydi.Yatırım bankacılığı’nın geleceği nasıl olacak? Finansal sistemin çöküşü bitti mi? Bu yazı da bunları tartışalım.

Yatırım bankacılığı bilinen anlamıyla bitmiştir. Yukarıda adlarını yazdığım yatırım bankaları, ticari bankalardan farklıdır. Bu bankaların bildiğimiz anlamda ‘şubeleri’ yoktur. Bu bankalarda mevduat hesabı açtıramazsınız, faiz alamazsınız. Bu bankalar, büyük fonlara hizmet verirler,komisyon alırlar. Kurumsal yatırımcılarla alım – satım işlemi gerçekleştirirler, kar yaparlar. Kendi paralarını, farklı piyasalarda değerlendirerek spekülasyon yaparlar. Stratejileri şudur: para piyasasından kısa dönemli borçlan; uzun dönemli,likit olmayan araçlara yatırım yap. Hiç finans bilmeyen bir insan bile, bu stratejideki ‘vade uyuşmazlığını’ farkedebilir. Zaten çöküşleri de bu yüzden olmuştur. Peki göz göre göre niçin bu hata? Cevap: hırs ve açgözlülük.

FED (Amerika Merkez Bankası), Bear Stearns bankasının batışındaki gibi devreye girmedi (o zaman $29 milyar dolarlık kaynak yaratmıştı). Lehman Brothers bankasını kaderi ile baş başa bıraktı. Merrill Lynch’in hafta sonu acele ile satılmış olmasına yönelik olarak yapılan, ‘Merrill Lynch satıldı,kurtuldu’ yorumlarına aldanmayın. Satış işlemi gerçekleşmesiydi, Merrill Lynch’de, aynen Lehman gibi iflas başvurusu yapacaktı. Zaten satın alınmış olsa bile, muhtemelen ismi değişecek, yeniden yapılandırılacak, çalışanların büyük bir kısmı kovulacaktır.

Goldman ve Morgan Stanley adlı yatırım bankalarına gelince. Kredi krizinden büyük yara almadan kurtulmuş olduklarını zannetseler de, onları da zor günler bekliyor. Karşılaşabilecekleri büyük sorunların birincisi : bu bankaların, ‘mevduat garantisi’ gibi bir kapsamda olmamalarıdır (ticari bankaya yatırdığınız para devlet güvencesindedir). İkincisi ise ; stres döneminde, ticari bankalar gibi, diledikleri zaman, diledikleri koşullarda, FED’den para yardımı almalarının imkansız oluşudur. FED ile yakın ilişki içine girerlerse, bu sefer ekonomi yönetimi tarafından sürekli izleneceklerdir. Aşırı risk alamayacaklar, karları düşecektir. Kurtuluş opsiyonlarından bir tanesi, büyük bir ticari banka ile birleşmeleridir. Böylece ticari bankaların sahip oldukları ayrıcalıklara sahip olabilirler. Karları eski seviyelere çıkmayacak olsa da, en azından varlıklarını sürdürebilirler.

Bence, krizin yapısını anlatan en güzel söz, Citibank’in kovulan başkanı Chuck Prince’e ait , ‘Müzik durduğunda (likidite bittiğinde), her şey karışacak; ama müzik devam ettiği sürece, ayağa kalkmalı ve dans etmelisiniz. Biz hala dans ediyoruz’.

Çok merak ediyorum, dans etmeye devam ediyor mu acaba?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir